منابع پيشنهادي جهت آزمون كارشناسي ارشد

علوم ارتباطات اجتماعي

▪       اميد كريمي

دانشجوي كارشناسي ارشد رشته علوم ارتباطات گرايش تحقيق در ارتباطات. دانشكده صدا و سيما

▪       هادي رحمان زاده

دانشجوي كارشناسي ارشد رشته علوم ارتباطات. دانشگاه علامه طباطايي

•     اشاره

يكي از ويژگي‌هاي آزمون كارشناسي ارشد، عدم معرفي منابع آزمون به‌صورت رسمي از سوي سازمان سنجش است. اين مسئله با وجود تمام مزيت‌هايش (از جمله محدود نساختن داوطلبان جهت مطالعه‌ی منابع خاص و مشخص) به يك مشكل منجر شده است و آن ارائه‌ی ليست‌هاي مختلفي از منابع پيشنهادي توسط گروه‌هاي آموزشي دانشگاه‌ها، اساتيد و دانشجويان ارتباطات است كه داوطلبان اين آزمون را با سردرگمي مواجه مي‌سازد. در اين مسئله ترديدي نيست كه داوطلباني درآزمون اين رشته (و سپس در دوره‌ي تحصيل در دانشگاه) موفق‌ترند كه به مباحث مطرح‌شده در هريك از حوزه‌هاي مرتبط تسلط داشته باشند و به منبع خاصي اكتفا نكنند. اما داوطلباني كه به هر دليل (از جمله محدود بودن زمان) نمي‌توانند به مطالعه‌ي همه‌ي منابع بپردازند‌، نياز به فهرستي از مهم‌ترين منابع طرح سوال دارند تا بر اساس آن بتوانند به تعداد بيشتري از سوالات پاسخ دهند.

در حال حاضر مجموعه‌ی علوم ارتباطات اجتماعی در آزمون کنکور کارشناسی ارشد دارای 3 گرایش متفاوت است. الف) علوم ارتباطات اجتماعی   ب) مدیریت رسانه   ج) ژورنالیسم (روزنامه‌نگاری). مواد درسی برای هرکدام از این گرایش‌ها نسبتاً متفاوت است؛ هرچند که در تعدادی از این مواد اشتراک دارند. اما بازهم در اعمال ضرایب باهم متفاوتند.

الف) علوم ارتباطات اجتماعی: زبان عمومی و اختصاصی (ضریب 1) – مبانی کلی ارتباط جمعی (ضریب 1) – اصول روزنامه‌نگاری  (ضریب 1) – تاریخ ایران و جهان و مسائل بین‌المللی معاصر (ضریب 1) – کاربرد آمار و روش تحقیق (ضریب 1).

ب)  مدیریت رسانه: زبان عمومی و اختصاصی (ضریب 3) – مبانی کلی ارتباط جمعی (ضریب 4) – کاربرد آمار و روش تحقیق (ضریب 2) – دانش مدیریت (ضریب 4) – اخلاق و معارف اسلامی (ضریب 2).

ج) روزنامه‌نگاری: زبان عمومی و اختصاصی (ضریب2) – اصول روزنامه‌نگاری (ضریب 3) – نظریه‌های ارتباطات (ضریب 3) – مفاهیم ارتباط جمعی در رسانه (ضریب 2) – زبان فارسی (ضریب 2) – اخلاق و معارف اسلامی (ضریب 2) – روش تحقیق (ضریب 2).

با توجه به اینکه نگارندگان فارغ‌التحصیل رشته‌ی علوم ارتباطات اجتماعی هستند و در این زمینه نیز کتاب‌هایی را به چاپ رسانده‌اند، در ادامه سیاهه‌ای از منابع مهم این رشته را به داوطلبان محترم معرفی می‌نمایند. در مورد دو گرایش دیگر به دانشجویان و اساتید این گرایش‌ها مراجعه شود.

فهرست پيشِ رو، نتيجه‌ی تجزيه و تحليل سوالات نزديك به 20 دوره‌ي كنكور كارشناسي ارشد (سراسري و دانشگاه آزاد) رشته‌ی علوم ارتباطات اجتماعي است. چنان‌كه مشاهده مي‌شود در هر ماده‌ی درسي، منابع را در دو يا سه اولويت دسته‌بندي كرده‌ايم. بديهي است كه حتي مطالعه‌ي كليه‌ي منابع معرفي شده، داوطلبان را قادر به پاسخگويي به تمام سوالات آزمون نخواهد كرد، اما مي‌توان اين اطمينان را داد كه با مطالعه‌ي صحيح و دقيق اين منابع، داوطلب حد نصاب لازم را جهت ورود به دوره‌ي كارشناسي ارشد كسب خواهد كرد.

لازم به ذكر است كه اين منابع به‌طور خاص براي كنكور سراسري كارشناسي ارشد تنظيم شده است و تعدادي از منابع در اين ليست برای کنکور دانشگاه آزاد از اهميت بيشتري برخوردار است كه ممكن است در رده‌هاي پايين‌تر قرار گرفته باشند.

 در پایان ذکر این نکته نیز لازم است که نوع سؤالات و منبع طرح سؤال کاملاً به طراح سؤال بستگی دارد. حوزه‌ی علاقه‌مندی و گرایش وی در طرح سؤال بسیار تأثیرگذار است. بنابراین کنکور هر سال ممکن است با سال(های) قبل تفاوت چشمگیری داشته باشد. برای نمونه در حالی‌که در سال‌های اولیه و میانه‌ی کنکور ارشد ارتباطات طراحان سؤال علاقه‌ی زیادی به طرح سؤال از کتاب حقوق مطبوعات (تألیف کاظم معتمدنژاد) داشتند، در سال‌های اخیر (از سال 87 به بعد) سؤال خاصی از آن کتاب طرح نشده است. و به شیوه‌ای عکس کتاب مخاطب‌شناسی (تألیف دنیس مک‌کوایل) در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه طراحان سؤال قرار گرفته است؛ در حالی‌که در سال‌های دورتر این کتاب به‌هیچ وجه منبع کنکور نبوده است. همچنین اخیراً به بحث جامعه‌اطلاعاتی و شبکه‌ای توجه زیادی شده است و به‌تبع کتاب نظریه‌های جامعه اطلاعاتی (فرانک وبستر) و جامعه شبکه‌ای (امانویل کاستلز) اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند.

روند طرح سؤال در درس آمار و روش تحقیق در سال‌های قبل به‌گونه‌ای بود که یا سؤالات به تعداد مساوی بین آمار و روش تحقیق تقسیم می‌شد و یا سؤالات مربوط به روش تحقیق تعداد بیشتری را به خود اختصاص می‌دادند، اما در کنکور سال 90 تعداد سؤالات آمار به‌مراتب بیشتر از روش تحقیق بود.

در درس تاریخ ایران و جهان، کتاب ارتباط‌شناسی (محسنیان راد) در کنکور سال 90 به یکی از مهمترین و اصلی‌ترین منابع تبدیل شده بود و به جرأت می‌توان گفت نیمی از سؤالات درس تاریخ از این کتاب طرح شده بود.

این مسائل ما را به یک نکته می‌رساند و آن هم "تغییرپذیری"، "عدم ثبات"، و "انعطاف‌پذیری" سؤالات و منابع کنکور کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی است. ضمن آرزوی موفقیت برای تمامی دانشجویان و داوطلبان رشته‌ی علوم ارتباطات اجتماعی، لیست به‌روزشده‌ی منابع کنکور در اختیار عزیزان قرار داده می‌شود.

•     مباني كلي ارتباط جمعي

-        اولويت اول:

·       نظريه هاي ارتباطات، ورنر سورين و جيمز تانكارد، ترجمه عليرضا دهقان، انتشارات دانشگاه تهران.

·        وسايل ارتباط جمعي، كاظم معتمد نژاد، انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي.

·        درآمدي بر نظريه ارتباطات جمعي، دنيس مك كوايل، ترجمه‌ي پرويز اجلالي، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه.

·        كاربرد نظريه‌هاي ارتباطات، سون ويندال و ديگران، ترجمه‌ي عليرضا دهقان، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

·        ارتباط‌شناسي، مهدي محسنيان راد، انتشارات سروش.

·        نظريه هاي جامعه اطلاعاتي، فرانك وبستر، ترجمه‌ی اسماعيل قديمي، انتشارات قصيده‌سرا.

-        اولويت دوم:

·         نظريه‌هاي رسانه، سیدمحمد مهدي‌زاده، انتشارات همشهری.

·         عصر اطلاعات، مانويل كاستلز (با تأكيد بر جلد اول: ظهور جامعه‌ی شبكه‌اي)، ترجمه‌ي احد عليقليان و احمد خاكباز، انتشارات طرح نو. 

·        مباني ارتباطات جمعي، محمد دادگران، انتشارات فيروزه.

·        مخاطب‌شناسي، دنيس مك كوايل، ترجمه‌ي مهدي منتظر قائم، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

·         جامعه‌شناسي وسايل ارتباط جمعي، ژان كازنو، ترجمه‌ي باقرساروخاني و منوچهر محسني، انتشارات اطلاعات.

·        در آمدي بر مطالعات ارتباطي، جان فيسك، ترجمه‌ي مهدي غبرايي، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

 -        اولويت سوم:

·        يك جهان، چندين صدا، شُن مك برايد، ترجمه ايرج پاد، انتشارات سروش.

·        جامعه‌شناسي ارتباطات، باقر ساروخاني، انتشارات اطلاعات.

·         ارتباطات در جهان معاصر؛ تحوّل اندیشه‌ها، نهادها و عملکردهای ارتباطی، کاظم معتمدنژاد، نشر مهر.

·        راهنماي بررسي تلويزيون، كيت سلبي؛ ران كادوري، ترجمه‌ي علي عامري مهابادي، انتشارات سروش.

·        حقوق مطبوعات، كاظم معتمدنژاد، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

·        گذر از نوگرايي  ارتباطات و دگرگوني، حميد مولانا، ترجمه‌ي يونس شكرخواه، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

 •     اصول روزنامه نگاري و شيوه ي نگارش فارسي در مطبوعات

-        اولويت اول:

·        روزنامه‌نگاري نوين، نعيم بديعي و حسين قندي، انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي.

·        روش‌هاي مصاحبه خبري، مهدي محسنيان راد، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها .

·        مقاله‌ي " گزارش‌نويسي ، چشم عقاب روزنامه‌نگاري " محمد مهدي فرقاني، فصلنامه رسانه، ويژه‌نامه‌ی آموزشي، شماره 1، 1373.

·        خبر، يونس شكرخواه، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

·         نگارش رسانه‌اي، مهدخت بروجردي علوي، انتشارات پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي.

-        اولويت دوم:

·       روزنامه‌نگاري با فصلي جديد در بازنگري روزنامه‌نگاري معاصر، كاظم معتمدنژاد با همكاري ابولقاسم منصفي، انتشارات مركز نشر سپهر.

·        سايبر ژورناليسم، يونس شكرخواه، انتشارات ثانيه.

·       فصلنامه‌ي رسانه، وي‍ژه‌نامه آموزش روزنامه‌نگاري، شماره 1 ، 1373 (متن كامل اين شماره در سايت دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها به آدرس (www.rasaneh.org) موجود است.

·         فصلنامه‌ي رسانه، ويژه‌نامه آموزش روزنامه‌نگاري، شماره 61 ، بهار 1384.

 -        اولويت سوم:

·        گزارش‌نگاري، علي اكبر قاضي زاده، انتشارات دفتر مطالعات و توسعه‌ي رسانه‌ها.

·        روزنامه‌نگاري حرفه‌اي (مجموعه مقالات)، انتشارات مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.

·        شيوه‌ي نگارش فارسي در مطبوعات، حسين عماد افشار، انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي.

·        دستور خط فارسي، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسي.

•     تاريخ ايران و جهان و مسائل بين المللي مهم معاصر

-        اولويت اول:

·       ايران بين دو انقلاب، يرواند آبراهاميان (اين كتاب دو بار ترجمه شده است و توسط انتشارات مركز و ني به چاپ رسيده است).

·        از سيد ضياء تا بختيار، مسعود بهنود، انتشارات دنياي دانش (جاويدان).

·        تاريخ مطبوعات در ايران و جهان، جهانگير صلح جو، انتشارات اميركبير.

·        تاريخ جنگ سرد (3جلد)، جلد سوم: يك بستر و دو رؤيا، آندره فونتن، ترجمه‌ي عبدالرضا هوشنگ مهدوي.

·        قدرت‌هاي جهان مطبوعات، مارتين واكر، ترجمه‌ي محمد قائد، انتشارات نشر مركز.

-        اولويت دوم:

·         ایران در چهار کهکشان ارتباطی، مهدی محسنیان راد، انتشارات سروش.

·        تاريخ تحليلي مطبوعات ايران، محيط طباطبايي، انتشارات بعثت.

·        مطبوعات سياسي در عصر مشروطيت، عبدالرحيم ذاكر حسين، انتشارات دانشگاه تهران.

·        تاريخ عمومي دوره دبيرستان (نظام قديم). کتابی مفید و خلاصه برای تاریخ جهان.

·        تاريخ معاصر ايران (دوره دبيرستان)

 •       كاربرد آمار و روش تحقيق

-        اولويت اول:

·        احتمالات و آمار كاربردي در روان‌شناسي و علوم تربيتي، علي دلاور، انتشارات رشد.

·        تحقيق در رسانه‌هاي جمعي، راجر دي.ويمر؛ جوزف دومينيك، ترجمه‌ي كاووس سيد امامي، انتشارات سروش.

·        پيمايش در تحقيقات اجتماعي، دي.اي.دواس، ترجمه‌ي هوشنگ نايبي، انتشارات ني.

·        تحليل پيام‌هاي رسانه‌اي، دانيل رايف، فريدريك جي.فيكو، ترجمه‌ي مهدخت بروجردي علوي، انتشارات سروش.

·        روش‌هاي تحقيق در علوم اجتماعي، ِارل بَبي، ترجمه‌ی رضا فاضل، انتشارات سمت.

-        اولويت دوم:

·        كندوكاوها و پنداشته‌ها، فرامرز رفيع‌پور، انتشارات شركت سهامي انتشار.

·        روش‌هاي آماري، كريم منصورفر، انتشارات دانشگاه تهران.

·        روش‌هاي تحقيق در علوم اجتماعي (3 جلد )، باقر ساروخاني، انتشارات پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي.

·        مباني نظري و عملي پژوهش در علوم انساني و اجتماعي، علي دلاور، انتشارات رشد.

·        تكنيك‌هاي خاص تحقيق در علوم اجتماعي (جلد دوم كتاب "كندوكاوها و پنداشته‌ها")، فرامرز رفيع‌پور، انتشارات شركت سهامي انتشار.

•       زبان انگليسي

-        اولويت عمومي:

·       Five Hundred And Four] Absolutely Essential Words] 504   

·        Essential Words For TOEFL 

·       Grammar in use (Intermediate), Raymond Murphy with William R. Smalzer, Cambridge University Press.

·        كنكور كارشناسي ارشد زبان عمومي براي كليه رشته‌ها، سيد اباذر نورحسيني، انتشارات آزاده.

·        گرامر از دبيرستان تا دانشگاه، عباس فرزام.

-        اولويت تخصصي:

·        انگليسي براي دانشجويان روزنامه‌نگاري و علوم ارتباطات، سيد محمد ضياء حسيني؛ فهيمه معرفت، انتشارات سمت.

·        زبان انگليسي تخصصي رشته روابط عمومي و ارتباطات، علي ميرسعيد قاضي، هوشنگ عباس زاده، مؤسسه نشر علوم نوين.

·        زبان تخصصي براي دانشجويان علوم ارتباطات و روزنامه‌نگاري، سيد وحيد عقيلي؛ احمد توكلي، انتشارات ثانيه.

·        واژه‌نامه ارتباطات، يونس شكرخواه، انتشارات سروش.

•       منابع کمکی

·        مجموعه تست‌هاي درس آمار و روش تحقيق رشته علوم ارتباطات همراه با پاسخ‌هاي كاملاً تشريحي (20 دوره از 78 تا 88)، امید کریمی، انتشارات ارشد، اسفند 1388.

·        مجموعه تست‌هاي درس مباني كلي ارتباط جمعي رشته علوم ارتباطات همراه با پاسخ‌هاي كاملاً تشريحي (20 دوره از 78 تا 88) امید کریمی، انتشارات ارشد، اسفند 1388.

·        مجموعه تست‌هاي درس اصول روزنامه‌نگاری و شیوه‌ی نگارش فارسی با پاسخ‌هاي كاملاً تشريحي (20 دوره از 78 تا 88)، هادی رحمان‌زاده، انتشارات ارشد، 1389.  

·        شرح جامع مبانی کلی ارتباط جمعی (نظریه‌های ارتباطات)، امید کریمی، انتشارات ارشد، اردیبهشت 1390.

·        شرح جامع اصول روزنامه‌نگاری و شیوه‌ی نگارش فارسی، هادی رحمان‌زاده، انتشارات ارشد، آبان 1390.

دوستان عزیز در ادامه مطلب فهرستی بسیار خوب و به روز از منابع مورد نیاز جهت آزمون کارشناسی ارشد ارتباطات رو می بینید. برای همه دوستان آرزوی موفقیت میکنیم.

غیبت و نشانه...

روزی که تصمیم گرفتم در فضای مجازی فضایی را اختیار نمایم تا در هر دو جهان( واقعی و مجازی ) سهیم باشم البته به صورت فعال! رو هنوز یادمه. دلم میخواست توی جامعه اطلاعاتی فقط مصرف کننده اطلاعات نباشم، اگه توی فضای سایبر مشارکت دارم مشارکتی فعال و آگاهانه باشد، بنویسم و از نقطه نظرات دوستان و سایرین استفاده کنم. توی این مدت متأسفانه به دلایل زیادی( که بعدا تعدادی از آنها را خواهم گفت ) نتونستم خدمت دوستان برسم و مطالبی را ارائه دهم. تا اینکه...

آره کلاس جدیدی رو شروع کردیم؛ کلاسی شیرین و پرمحتوا و پربار با استادی گرانقدر و پربار! استادی که دوستان ارتباطیمون حتما اونو میشناسند و با تفکرات و علایقش آشنا هستن. این استادمون عاشق حافظه! جالبه بدانید که خیلی با اساتید دیگه فرق میکنه. عاشق کلاس و تدریس و دانشجوه و خیلی وقتا به وبلاگ بچه ها سر میزنه و کامنت میذاره. به دنبال کامنت ایشون بود که بنده خجالت کشیدم و تصمیم گرفتم دوباره کار وبلاگم رو اما با رویکردی جدید شروع کنم و خون تازه ای به اون تزریق کنم. تا شاید بتونم دکتر گیویان عزیز( یا به قول خودشون طالبان معنایی چون ایشان ) را راهنمایی کنم که در این کلبه کوچک و بی محتوا شاید در آینده معانی یافت شود و بار دیگر که دعوت ما را پذیرفتند و سرکی به این اتاق ما زدند مطالبی را بیابند که معناهای تولید شده در بطن پیام رسانه ای را از دیدگاه بنده شاهد باشند.

اما دوستان، این کلاس، کلاس تحلیل پیامهای ارتباطی است. همانطور که میدانید پیام میتواند کلام و سخنرانی، نقاشی، شعر، تصویر( پوستر، فیلم، تبلیغ بازرگانی و ... )، موسیقی، و هر آنچه دارای محتوایی برای برقراری ارتباط است، باشد. روشهای تحقیق زیادی در دنیا وجود دارد و محققان از آنها برای نیل به مقاصدشان استفاده میکنند. در یک تقسیم بندی کلی دو نوع روش تحقیق کمی و کیفی از هم قابل تفکیک است. روشهای کمی نگاهی پوزیتویستی به علم دارند؛ پیمایش، آزمایش و تحلیل محتوا را از این گونه میتوان قلمداد کرد. روشهای کیفی که علی الخصوص در ایران کمتر مورد توجه و استفاده قرار میگیدند؛ روشهایی نوین اند که بعد از دهه های 50 به آنها توجه زیادی شده است. از میان روشهای کیفی میتوان به تحلیل گفتمان، نشانه شناسی و مطالعات میدانی اشاره کرد. با توجه به علاقه زیاد دکتر گیویان به روشهای کیفی( بین خودمون بمونه ولی یه جورایی میتوان گفت جناب دکتر اصلا روشهای کمی رو قبول نداره!! ) دراین کلاس ما میخوایم تحلیل نشانه شناسی رو یاد بگیریم که بعدا مطالبی در این راستا خواهم نوشت.

اما از کلاس براتون بگم...

ابتدا کلاس رو با تحلیل غزلیات زیبای حافظ شروع کردیم. یاد گرفتیم که اولین قدم در تحلیل غزل، توصیف یا درست خواندن غزل است و پس از آن شناسایی مفاهیم که ابزاری برای شناخت مفاهیم هستند آغاز میشه و به دنبال آن یافتن جفتهای معنایی متضاد در غزل. با denotation( معنی صریح اولیه ) و connotation( معنی تلویحی یا ضمنی ) آشنا شدیم و باز یاد گرفتیم که در تحلیل غزل باید معانی مترادف و همچنین مفاهیم و کلماتی که با آن به کار میروند را بیابیم.

شروع کارمون با 10 غزل از حافظ بود و قرار شد که هر کدام از بچه ها 10 غزل حافظ را انتخاب و مفاهیم را در آن شناسایی کنند. سپس قرار شد همگی روی غزل " در ازل پرتو حسنت ز تجلی دم زد        عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد " کار کنیم. آخرین کارمان در مورد غزلها جستجو و کار کردن روی مفاهیمی چون " خدا "، " شاه "، " معشوق " و " رند " بود. « رند » رو  سمیرا نیکویی، « معشوق » رو معصومه شهربندی و « شاه » رو حنانه احمدی کار کردند و بعد از خوانش و تعبیر مفاهیم در تکست و کانتکستها و decontextualize کردن آن( یعنی خارج کردن مفهوم از دل متن )، این مفاهیم رو بررسی و categorize کردند. که از طریق لینکهایی که دادم میتونین کارهای این دوستانمون رو روی وبلاگاشون ببینین. بنده هم مفهوم « خدا » رو قرار بود کار بکنم!! که متأسفانه هر هفته به دلایلی نتونستم کار بکنم و هر دفعه جدای از عقب افتادن خودم از کلاس شرمنده جناب دکتر شدم! امیدوارم تا یکشنبه آینده بتونم این کار رو انجام بدم و شما دوستان نیز بتوانید از آن استفاده کنید.

یادم رفت بگم که ما در این کلاس تکالیف و کارهای دیگه ای هم داشته ایم. مثلا تحلیل تبلیغ بانک مسکن که در تلویزیون پخش میشه و ...

این هفته قراره یه تبلیغ خارجی و یه پوستر تبلیغاتی رو با هم تحلیل کنیم.

کلام اول

تاریخ تمدن بشر شاهد سه پدیده ی دگرگون کننده و شگرف بوده که تأثیر عظیمی بر شکلگیری فرهنگها و تمدنهای مختلف در جهان داشته است. این مراحل سه گانه ی تحول جوامع بشری را « مارشال مک لوهان » - دانشمند کانادایی ارتباطات – این گونه بیان می کند: 1- عصر ارتباط شفاهی و زندگی دودمانی و قبیله ای 2- عصر ارتباط کتبی و چاپی و جامعه ی فردگرا 3- عصر ارتباط الکترونیک و « دهکده جهانی »

ویژگی مرحله ی اول برتری تسلط بیان شفاهی و دریافت شنیداری است. زندگی انسان به صورت جمعی و امور دست جمعی مورد بحث و گفتگوست. انسان فاقد یک هویت شخصی و زندگی خصوصی بود و …. اما در مرحله ی دوم با اختراع ماشین چاپ توسط « گوتنبرگ » آلمانی در سال 1453م جهان شاهد تحولی عظیم بود که نمود آن چاپ کتاب به صورت انبوه بود. مک لوهان معتقد است که چاپ کتاب، سرآغاز عصر مصرف و نخستین محصول جامعه ی مصرف به شمار می آید که موجب مطالعه ی شخصی، تقویت استدلال، فردگرایی و در نهایت خردگرایی را به ارمغان می آورد. اما دنیای ارتباطات بازهم شاهد تحول بود و وسایل رمزگذاری روز به روز پیشرفته تر و مجهزتر می شد. این بار « مارکنی » ایتالیایی در سال 1895 رادیو را کشف کرد و با این کشف جهان پا به مرحله ی سوم گذاشت. امری که موجبات پیدایش توده های مردمی، تکثر و پویایی و مهمتر از همه سرعت انتشار را به وجود آورد. به قول مک لوهان در پرتو وسایل الکترونیک، چهره ی کار و زندگی اجتماعی دگرگون می شود؛ جوامع  و ملتها به هم نزدیک می گردند و در نهایت، دهکده ای به پهنای کره ی زمین پدید می آید که او آن را اصطلاحا « دهکده جهانی » می نامد.

حال سوال این است که در قرن 21 و در هزاره سوم ما در چه مرحله ای به سر می بریم؟ آیا هنوز در مرحله ی سوم هستیم؟ یا وارد مرحله ی دیگری شده ایم؟ برای پاسخ به این سوال سیر تحولات جوامع بشری را پیگیری می کنیم. در واقع پس از اختراع رادیو و سپس تلویزیون جهان اکنون با تحولی دیگر و دنیایی جدید به نام اینترنت روبه رو است. پدیده ای که به زعم کارشناسان بزرگترین تحول بشری تاکنون بوده است. آنچه امروز به نام اینترنت شناخته می شود به سال 1969م  باز می گردد که دو دانشگاه استانفورد و دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس در ایالات متحده امریکا برای انجام پژوهشهای نظامی به یکدیگر متصل شدند. اما در ماه دسامبر 1990، اینترنت فعالیت خود را به صورت شبکه جهانی که نمونه ای از بزرگراه های اطلاعاتی برای ورود به جامعه اطلاعاتی است، آغاز کرد.

اگر جامعه را به سه دوره « جامعه سنتی »، « جامعه مدرن یا صنعتی » و « جامعه پسامدرن یا پساصنعتی » تقسیم کنیم، هم اکنون در جامعه پساصتعتی به سر می بریم که اصطلاحات دیگری چون جامعه اطلاعاتی، جامعه معرفتی، جامعه شبکه ای و … را یدک می کشد. در حالی که در جامعه صنعتی، دگرگونی نیروی محرکه از اختراع ماشین بخار ناشی شده بود که به سرعت نیروی تولید مادی را به وجود آورده  و تولید کالاها و خدمات انبوه و انتقال سریع کالاها را ممکن ساخته بود، در جامعه اصلاعاتی، فناوری کامپیوتر، فناوری ابداعی و هسته ی توسعه ی این جامع است.

در جامعه شبکه ای کسب خبر، گزارش و مقاله، تجارت الکترونیک، دولت الکترونیک و آموزش الکترونیک تها بخشی از امکانات گسترده ای است که شبکه تارنماها به وجود آورده است. بنابراین تردیدی نیست که انسان به عصر نوینی از ارتباطات جهانی قدم گذاشته است که « سپهر الکترونیک » نامیده می شود. در این فضا  بدون محدوده ی جغرافیایی، هر فرد در هر کجای عالم صرفنظر از جنس، نژاد، رنگ، ملیت، باورها و اعتقادات می تواند قدم به این سپهر ارتباطی جهانی بگذارد.

« یونس شکرخواه» - مدرس ارتباطات – در این باره  می گوید: امروز هرکسی می تواند در حوزه ی روزنامه نگاری سایبر اخبار تولید کند. اخبار مستقلی که دیگر سیاست زده یا تجارت زده نیستند. وی همچنین بعد از روزنامه نگاری نوشتاری، رادیویی، تلویزیونی، روزنامه نگاری سایبر را گونه ی چهارم روزنامه نگاری می داند و خاطر نشان می سازد که در دنیای سایبر مخاطب نیز تولید کننده ی محتواست و جریان آزاد اطلاعات را بزرگترین مزیت فضای سایبر می داند.

بله به راستی هرکسی در فضای سایبر می تواند خود تولیدکننده ی محتوا و پیام باشد. امروزه هر شخصی می تواند فضایی را اختیار نماید که در آن مطالب گوناگون، اخبار و … را در هر گوشه از دنیا به نمایش بگذارد. در ایران نیز تعداد کاربران اینترنت روز به روز در حال افزایش است. در سال 1383، نزدیک به 5 میلیون نفر در ایران از اینترنت استفاده نموده اند و شاید تا کنون این تعداد دو برابر شده باشد. تعداد وبلاگهای فارسی زبان در همین سال بیش از 100 هزار بوده است.  بر اساس آمار و ارقام نیز باز به این نتیجه خواهیم رسید که اینترنت به عنوان یک حوزه ی عمومی تبدیل شده است که در آن هر کس می تواند مشارکت داشته باشد، پیام تولید نموده و آنرا ارایه دهد.

اما از میان خدمات بی شماری که اینترنت ارایه می دهد، وبلاگ و وبلاگ نویسی امروزه بسیار فراگیر شده و افراد بشری در سراسر جهان وبلاگهای شخصی با موضوعات گوناگون ایجاد نموده اند. افزایش این وبلاگها به طور اخص و استفاده از اینترنت به طور اعم باعث شده است تا مخاطب از حالت انفعالی دوره های قبلی خارج شده و به مخاطبان فعال و پویا تبدیل شوند. با وجود شمار آژانس های خبری، روزنامه های الکترونیک و آن لاین و سایتها و وبلاگهای خبری بنده نیز به عنوان یک فرد علاقه مند به حوزه ی ارتباطات و خبر بر خود لازم دانستم تا وبلاگی را طراحی نموده و در جهت آگاهی دهی و ارایه اطلاعات و اخبار( در سطح محلی، ملی و تاحد امکان بین المللی ) و در زمینه های فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و ... سهم کوچکی در عصر سایبر ژورنالیسم داشته باشم.

در این وبلاگ سعی خواهد شد علاوه بر خبرهای محض به تفسیر و تحلیل آنها نیز پرداخته شود. همچنین سعی خواهم نمود تا مقالاتی را درزمینه های اجتماعی، ارتباطات، فرهنگی و مواردی اینچنین نگارش نمایم و در معرض دید دوستداران و علاقه مندان به این حوزه ها قرار دهم.

امید است مورد لطف و عنایت مخاطبان گرامی قرار گیرد. بدون شک راهنماییها و انتقادات شما عزیزان می تواند مرا در ارایه ی بهتر این مطالب و اخبار یاری نماید.

امید کریمی – 25 اردیبهشت 1387